Rezerwat przyrody nieożywionej Wietrznia im. Zbigniewa Rubinowskiego w Kielcach
Dodane przez jankoz dnia Marzec 18 2013 22:21:55
Szerokie wzniesienia Wietrzni (312 m n.p.m.) i Międzygórza, o łagodnych zboczach, rozpoczynają Pasmo Kadzielniańskie w południowo-wschodniej części Kielc. Dalej, przez Psie Górki, Kadzielnię, Karczówkę, Dalnię, Brusznię i Górę Stokową, sięga ono ku zachodowi po okolice Białogonu. Wapienne ściany wyrobisk objętych rezerwatem, bielejące na tle podmiejskich osiedli i zielonych łąk, przykuwają uwagę spacerowiczów i narciarzy, podziwiających rozległą panoramę miasta ze szczytu Telegrafu. Ciąg ścian, przypominający wąwóz lub kanion (długi na 1 km, szeroki 100-300 m, głęboki 20-50 m), obejmuje nieczynne wyrobiska trzech kamieniołomów ; od zachodu: Wietrznia , Międzygórz i Międzygórz Wschodni.

Eksploatację surowca rozpoczęto tu w początkach XIX wieku, dla potrzeb budownictwa miejskiego i z przerwą 1940-1947, trwała ona do roku 1974. Wydobywano wapienie płytowe i masywne (średnio: CaO – 53,1%; MgO – 0,59%; SiO2 – 2,50%). Odpady eksploatacyjne (skały węglanowe ze stref tektonicznych i krasowych, przemieszane z czerwonymi glinami i piaskowcami) gromadzono w hałdach poza granicami wyrobisk.
W trzypoziomowym wyrobisku Wietrzni, urobek ładowano ręcznie na wagoniki. Transport odbywał się za pomocą wyciągarki, wzdłuż południowych ścian i po pochylniach. Zachowały się resztki podkładów i kawałki szyn. Wapienie służyły do produkcji wapna oraz jako kamień łamany i kruszywo dla budownictwa. W latach 80. XIX wieku, na północny zachód od wyrobisk, wzniesiono dwa piece szybowe do wypalania wapna, które działały do pierwszej wojny światowej. Z początkiem XX wieku, na południowy zachód od wyrobisk zbudowano dwa piece kręgowe typu Hofmana, rozebrane w latach 70.
Urobek z dwupoziomowych kamieniołomów Międzygórza i Międzygórza Wschodniego przewożono samochodami na bocznicę kolejową przy ul. Karczówkowskiej. Służył jako topnik dla potrzeb hutnictwa.
Dzięki staraniom wielu geologów kieleckich nieczynne wyrobiska kamieniołomów Wietrzni i Międzygórza objęte zostały ochroną rezerwatową na podstawie Rozporządzenia nr 45/99 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 4 listopada 1999 r. W nazwie rezerwatu upamiętniono doc. dr inż. Zbigniewa Rubinowskiego (miłośnika regionu świętokrzyskiego, geologa, ekologa i alpinistę). Rezerwat stanowi istotny element Geoparku Kielce.
Atrakcją geologiczną rezerwatu - i to nie tylko dla specjalistów - są odsłaniające się skały i zawarte w nich skamieniałości, ponadto zapisane w skałach liczne procesy geologiczne, od nagromadzenia osadu w morzu dewońskim, przez późnopaleozoiczne zaburzenia tektoniczne górotworu i towarzyszące im procesy hydrotermalne, po wieloetapowe wietrzenie i rozwój krasu, trwające do dziś .
Wzniesienia otaczające kamieniołom są dobrymi punktami widokowymi, z których obserwować można panoramę miasta i pasma Gór Świętokrzyskich